Welke voorzieningen zijn onmisbaar voor de leefbaarheid van het dorp? Dorpswerk NH onderzoekt dit in opdracht van provincie Noord-Holland in acht dorpen in Noord-Holland. Het eerste dorp is Abbenes (Haarlemmermeer), een dorp met 1100 inwoners gelegen aan de Hoofdvaart tussen Nieuw-Vennep en Buitenkaag.
In Abbenes is een basisschool en kinderopvang, een kerk, een sportvereniging (voetbal, tennis en darten) en een dorpshuis. De huisarts houdt er twee keer per week spreekuur. Net als de fysiotherapeut. Er zijn geen winkels meer maar wel een SRV-wagen die drie keer per week langs komt. Het openbaar vervoer bestaat slechts uit een belbus.
Het dorp is niet groot maar heeft een levendige gemeenschap. Een kleine groep vrijwilligers organiseert een groot aantal activiteiten zoals: bingoavonden, pubquiz, snackdagen, beweging voor ouderen, koersbal, knutselavonden voor de jeugd en een ouderensoos. Dit soort voorzieningen zijn belangrijk voor het dorp. Het dorpshuis speelt hier een centrale rol. Maar het is een kwetsbare situatie: veel van de vrijwilligers zijn al wat ouder en doen het werk soms al meer dan twintig jaar. De grootste vraag van dorpsraad en dorpshuis is: hoe zorgen we voor meer vrijwilligers?
Groei van het aantal bewoners zou zeker helpen. We hebben hier, zeggen de leden van de dorpsraad, met name woningen voor ouderen nodig. In 64 van de ruim 400 eengezinswoningen wonen nu mensen alleen. Doorstroming zal leiden tot meer gezinnen. Dat is wat we hier zo hard nodig hebben. Maar helaas ligt nieuwbouw hier – onder een aanvliegroute van Schiphol – moeilijk.
De vergrijzing van het dorp is niet alleen nadelig voor het werven van vrijwilligers, maar ook voor het voortbestaan van basisvoorzieningen, met name de school. Zonder school vestigen jonge gezinnen zich niet in het dorp, komt er geen nieuwe aanwas voor leerlingen op school, patiënten voor de huisarts, leden voor een sportverenigingen, etc.
En, voorzieningen zijn niet alleen de gebouwen (zoals een dorpshuis of voetbalkantine) maar ook de activiteiten die de inwoners met en voor elkaar organiseren. Als er gaten in het vrijwilligerscorps vallen, vallen er ook gaten in de voorzieningen.
Nu is Abbenes een dorp met veel sociaal-culturele voorzieningen met mensen die het dragen. Is dat over 10 jaar ook nog zo?
